Prema narodnim vjerovanjima koja se prenose generacijama, danas “udara” prvo džemre, što simbolično označava početak postepenog prelaska iz zimskog u topliji period godine. U mnogim krajevima Balkana ovaj običaj se povezuje s buđenjem prirode i dolaskom prvih znakova proljeća.
Stariji su govorili da, kada nastupi prvo džemre, priroda počinje pokazivati promjene – pojavljuju se prvi pupoljci na drveću, a na livadama se mogu vidjeti rani proljetni cvjetovi poput visibaba i ljubičica. Iako je riječ o narodnom vjerovanju, mnogi ga i danas spominju kao simbol dolaska toplijih dana.
Prema toj tradiciji, prvo džemre “pada” 19. februara i vezuje se za zrak. Smatralo se da u tom periodu zrak postaje blaži i da se postupno smanjuju jaki mrazevi i izrazito niske temperature.
Drugo džemre, prema istom vjerovanju, nastupa 26. februara i povezuje se s vodom. U narodu se kaže da tada voda više ne bi trebala smrzavati kao u najhladnijem dijelu zime.
Treće džemre dolazi 5. marta i odnosi se na zemlju. Tada se, prema predaji, tlo počinje zagrijavati, što je nekada bio znak da se može započeti s prvim proljetnim radovima na otvorenom.
Iako savremena meteorologija vremenske promjene objašnjava naučnim metodama i prognozama, ovakva vjerovanja i dalje su dio kulturne tradicije i podsjećaju na način na koji su ljudi nekada pratili prirodne cikluse i godišnja doba.
